«اصول منچستر»: نقشهراه صنعت موسیقی برای مهار هوش مصنوعی
نشستی در منچستر به توافقی به نام «اصول منچستر» رسید که میخواهد رضایت، شفافیت و دستمزد هنرمندان را در برابر هوش مصنوعی مولد تضمین کند و از فرضی ساده شروع میشود: هنر حقی بشری است.
نشستی در فستیوال Beyond The Music در منچستر، در اکتبر ۲۰۲۶، رهبران صنعت موسیقی، هنرمندان و کارشناسان هوش مصنوعی را کنار هم نشاند. حاصل این نشست سندی به نام «اصول منچستر» بود: نخستین نقشهراه مبتنی بر حق مالکیت که میخواهد خالقان آثار، صاحبان حق نشر، شرکتهای فناوری، آزمایشگاههای هوش مصنوعی و سیاستگذاران را دربارهی قانونگذاری هوش مصنوعی مولد همنظر کند.
این سند از فرضی ساده شروع میشود: هنر حقی بشری است، و هر خالقی باید هم اعتبار بگیرد و هم دستمزد ببیند. سه محور دارد:
- محور اول صدور مجوز و رضایت است: تعیین حداقل شرایطی که زیر آن یک اثر انسانی اجازهی آموزش مدلهای هوش مصنوعی مولد را میدهد.
- محور دوم ردیابی خاستگاه است: مشخص کردن اینکه هر اثر از کجا آمده و دادهاش چطور مصرف شده.
- محور سوم اعتبار و برابری است: اگر اثر هنرمندی خوراک یک خروجی هوش مصنوعی شود، آن هنرمند باید هم نامش بیاید و هم سهمی از درآمد بگیرد.
جنبهی فنی ماجرا را اندرو ملکیور (Andrew Melchior) توضیح داد؛ مدیر ارشد فناوری (CTO) گروه مسیو اتک (Massive Attack) و مدیر ارشد اجرایی (CEO) شرکت Genotone. شرکت او روی فناوریای کار میکند که یک نشانهی شنیدهنشدنی و یک واترمارک را مستقیم داخل سیگنال صوتی جا میدهد، تا بتوان منشأ انسانی یک اثر ضبطشده را اثبات کرد. او این را «شناسنامهای برای رسانهای که میسازید» نامید؛ شناسنامهای که همراه فایل، در هر سیستمی که برود، حرکت میکند.
بارونس بیبن کیدرون (Beeban Kidron) پیشتر، با پشتیبانی التون جان (Elton John)، پل مککارتنی (Paul McCartney) و دوآ لیپا (Dua Lipa)، اصلاحیههایی را در لایحهی دادهی بریتانیا در مجلس اعیان پیش برده بود. او خطر را «وجودی» خواند: «کپیرایت را که از دست بدهی، راه امرار معاش را از دست میدهی؛ کنترل اثر را که از دست بدهی، کنترل معنای آن را هم از دست میدهی.»
ایان موری (Ian Murray)، وزیر صنایع خلاق بریتانیا، به نظرسنجیای اشاره کرد که در آن ۶۶ درصد از خالقان موسیقی گفتهاند هوش مصنوعی تهدیدی مستقیم است. به گفتهی او نمیشود از خالقان خواست میان پذیرفتن نوآوری و حفظ حقوقشان، یکی را انتخاب کنند.
زمینهی این نگرانی را آماری نشان میدهد که جیسون گریشکاف (Jason Grishkoff)، بنیانگذار SubmitHub، منتشر کرده: هوش مصنوعی در ۴۰ درصد از آهنگهای منتشرشده در ژوئیهی ۲۰۲۶ ردیابی شد. به گفتهی او، راه پیش رو افشای صریح است، تا هر شنونده خودش تصمیم بگیرد با موسیقی ساختهشده با هوش مصنوعی مواجه شود یا نه.
جاگذاری یک نشانهی ردیابی داخل سیگنال صوتی کار فنی سختی نیست. سختتر این است که همهی پلتفرمها و مدلها زیر یک استاندارد مشترک بروند و «اصول منچستر» میخواهد پیش از آنکه دیر شود، این چیزها را روی کاغذ بیاورد.